Bismillah betekent ‘in de naam van Allah’ of ‘in de naam van God’. Het is een Arabische uitdrukking die moslims vaak uitspreken voordat ze ergens aan beginnen, bijvoorbeeld voor het eten, werken of reizen. De volledige uitdrukking is ‘Bismillah ir-Rahman ir-Rahim’.
Je kunt bismillah zowel horen in een religieuze context als in het dagelijks leven. De uitdrukking heeft binnen de islam een duidelijke betekenis en wordt wereldwijd door moslims gebruikt.
BETEKENIS
Bismillah (بسم الله) betekent ‘in de naam van Allah’. Het wordt uitgesproken bij het beginnen van een handeling.
Wat betekent bismillah?
Het Arabische bismillah wordt geschreven als:
بسم الله
De uitdrukking kan letterlijk worden vertaald als ‘in de naam van Allah’.
Het woord is opgebouwd uit verschillende delen. Bi betekent hier ongeveer ‘in/met’, ism betekent ‘naam’ en Allah verwijst naar God.
In het Nederlands wordt daarom meestal de vertaling ‘in de naam van Allah’ gebruikt.
Allah is het Arabische woord voor God. Het woord wordt niet uitsluitend door moslims gebruikt. Ook Arabischtalige christenen gebruiken Allah om naar God te verwijzen.
Wat is de volledige betekenis van Bismillah ir-Rahman ir-Rahim?
Vaak wordt met bismillah een langere uitdrukking bedoeld:
Bismillah ir-Rahman ir-Rahim
In het Arabisch:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
Een gebruikelijke Nederlandse vertaling is:
In de naam van Allah, de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle.
Deze formule staat bekend als de basmala.
De basmala staat aan het begin van vrijwel alle soera’s, oftewel hoofdstukken, van de Koran. De uitzondering is soera 9.
Wanneer zeg je bismillah?
Moslims kunnen bismillah uitspreken voordat ze aan iets beginnen.
Dat hoeft geen grote of bijzondere gebeurtenis te zijn. Het kan juist onderdeel zijn van alledaagse handelingen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- voordat je gaat eten;
- voordat je aan je werk begint;
- voordat je op reis gaat;
- wanneer je ergens aan begint;
- voordat je een bepaalde handeling uitvoert.
Daarmee wordt de handeling begonnen in de naam van Allah.
Een bekend voorbeeld is eten. Binnen de islamitische overlevering wordt het noemen van de naam van Allah aan het begin van de maaltijd aangemoedigd.
Waarom zeggen moslims bismillah?
Het uitspreken van bismillah is meer dan alleen een gewoonte.
Door de woorden te gebruiken, begint iemand bewust een handeling in de naam van Allah. Het kan daarmee een uiting zijn van geloof en het bewust betrekken van Allah bij wat iemand gaat doen.
Je kunt het daarom niet helemaal vergelijken met Nederlandse uitdrukkingen als:
“Daar gaan we!”
of:
“Laten we beginnen.”
In sommige dagelijkse situaties kan bismillah praktisch rond hetzelfde moment worden gezegd, maar de religieuze betekenis is anders.
Voorbeelden van het gebruik van bismillah
Stel dat een gezin aan tafel zit. Voordat iemand begint te eten, zegt diegene:
“Bismillah.”
Of iemand staat op het punt aan een lange reis te beginnen en spreekt eerst bismillah uit.
Ook voor een nieuwe taak kan de uitdrukking worden gebruikt.
De precieze manier waarop iemand dit toepast, verschilt natuurlijk per persoon en situatie.
[AFBEELDING 1: realistische foto van een jonge man die thuis aan een eettafel zit met een maaltijd voor zich. Hij staat op het punt om te beginnen met eten. Rustige, natuurlijke sfeer, modern interieur, geen religieuze stereotypen en geen tekst in de afbeelding.]
Is bismillah hetzelfde als de basmala?
De woorden worden vaak in dezelfde context gebruikt, maar er is een klein verschil.
Bismillah verwijst letterlijk naar het begin:
In de naam van Allah.
Basmala is de naam die wordt gebruikt voor de volledige formule:
Bismillah ir-Rahman ir-Rahim.
In dagelijks taalgebruik wordt bismillah echter ook gebruikt wanneer naar de volledige formule wordt verwezen.
Hoe spreek je bismillah uit?
In het Nederlands kun je de uitspraak ongeveer weergeven als:
bis-mil-lah
De precieze Arabische uitspraak laat zich niet perfect in Nederlandse letters schrijven.
Bij de volledige uitdrukking krijg je ongeveer:
bis-mil-lah ir-rah-maan ir-ra-hiem
Wie de oorspronkelijke uitspraak wil leren, kan het beste naar een Arabische uitspraak luisteren. Geschreven Nederlandse klanken blijven namelijk een benadering.
Is bismillah alleen voor moslims?
Bismillah is sterk verbonden met de islam en het islamitische geloof.
De losse woorden zijn echter Arabisch. Zoals eerder genoemd betekent Allah simpelweg God in het Arabisch en wordt dat woord ook door bijvoorbeeld Arabischtalige christenen gebruikt.
De basmala en het religieuze gebruik daarvan zijn specifiek sterk verbonden met de islam.
Dat onderscheid is belangrijk. Arabisch is een taal, terwijl islam een religie is. Niet iedere Arabischtalige persoon is moslim en lang niet iedere moslim spreekt Arabisch als moedertaal.
Wat antwoord je als iemand bismillah zegt?
Er is niet één algemeen verplicht Nederlands antwoord dat je moet geven wanneer iemand bismillah zegt.
Vaak wordt de uitdrukking simpelweg uitgesproken voordat iemand met iets begint. Er hoeft dan niet noodzakelijk een reactie van iemand anders op te volgen.
Dat is anders dan bij sommige islamitische begroetingen, waarop wel een gebruikelijke tegenbegroeting bestaat.
Bismillah in het dagelijks taalgebruik
Je kunt het woord tegenwoordig ook online, in muziek of in gesprekken tegenkomen.
De context is daarbij belangrijk.
Voor veel moslims heeft bismillah een religieuze betekenis. Het is daarom beter om de uitdrukking niet alleen als een populaire Arabische kreet te zien.
Als iemand voor een maaltijd bismillah zegt, spreekt diegene niet simpelweg een alternatief voor eet smakelijk uit. De persoon begint de handeling in de naam van Allah.
Dat is een belangrijk verschil in betekenis.
