Gokken is zo oud als de mens zelf; de drang om risico te nemen zit gewoon diep in ons. Toch valt één ding op: het zijn vooral mannen die een gokje wagen. Uit een recent onderzoek met data uit 68 landen blijkt dat onder volwassenen 49,1% van de mannen het afgelopen jaar gegokt heeft, tegenover 37,4% van de vrouwen.
In Nederland is zo’n driekwart van de gokkers man, en ook bij 96ccasino.org zijn de meeste accounts geregistreerd onder een mannennaam. Ze zetten in op rood of zwart aan de roulette, brengen heel wat tijd door op de videoslots, spelen samen met andere spelers een online potje poker in het live casino en zijn verslingerd aan de vele bonussen en promoties die het platform biedt. Waarom eigenlijk? Wat maakt gokken zo aantrekkelijk voor mannen, en waarom lijken vrouwen er minder vatbaar voor?
De biologische uitleg
Laten we beginnen bij de basis: biologie. Mannen zijn gemiddeld genomen gevoeliger voor risico en beloning. Dat heeft deels te maken met testosteron, het hormoon dat geassocieerd wordt met competitie, ambitie en de drang om te winnen. Verschillende onderzoeken tonen aan dat mannen vaker bereid zijn risico’s te nemen, niet alleen in gokken, maar ook in de bedrijfswereld, het verkeer of sport.
Risico’s nemen leidde vroeger tot een hogere status of een betere toegang tot voedsel of andere benodigdheden, wat de overlevingskansen verhoogde. Tegenwoordig levert dat risico geen mammoetvlees meer op, maar een kortstondige dopamine-shot als de roulettebal goed valt. De combinatie van spanning, risico en potentieel succes triggert letterlijk dezelfde hersengebieden als seks of drugs.
Competitie als drijfveer
Naast biologie speelt competitie een grote rol. Veel mannen beschouwen gokken niet alleen als een kansspel, maar als een soort sport. Of het nu gaat om pokeren, sportweddenschappen of zelfs online blackjack: het idee dat je ‘slimmer kunt zijn dan het systeem’ spreekt de mannelijke drang tot presteren aan. Bij poker, bijvoorbeeld, draait het niet enkel om geluk. Strategie, bluffen en het lezen van de tegenstander maken poker tot een psychologisch spel. Dat past in de mannelijke neiging tot competitie: de behoefte om te laten zien dat je de beste bent, ook al is de tegenstander een algoritme.
Psycholoog Marcel van der Linden vat het kernachtig samen: “Veel mannen zien gokken als een uitdaging. Ze geloven dat ze controle hebben, terwijl het spel juist gebouwd is om die illusie in stand te houden.”
De sociale factor
Gokken is voor veel mannen ook een sociale bezigheid. De gezamenlijke spanning van een voetbalweddenschap of de spanning rond een pokertafel schept een vorm van kameraadschap. ‘Even met de jongens een potje zetten’ is niet alleen leuk om het spel zelf, maar ook om het gevoel van erbij horen. Mannen zoeken de competitieve en collectieve beleving: samen juichen, samen verliezen, samen nog één keer proberen.
In dat sociale element schuilt wel een risico. Groepsdruk kan subtiel werken: niemand wil de ‘angstige’ zijn die niet meespeelt, zeker niet als er status of eer op het spel staat.
De rol van marketing
Gokbedrijven richten hun marketing al jarenlang op mannen. Reclames voor sportweddenschappen, poker en online casino’s maken vaak gebruik van mannelijke stereotypen: competitief, risicobereid, prestatiegericht. Denk aan commercials met voetbalhelden, snelle auto’s, spanning en ‘de kick van de winst’: boodschappen die traditioneel aansluiten bij mannelijke interesses en gedragingen.
Ook online is de invloed merkbaar. Gokapps adverteren op platforms waar vooral jonge mannen actief zijn, zoals sportwebsites, gameplatforms of social media gericht op e-sports.
Vrouwen worden in veel marketingcampagnes nauwelijks aangesproken, of alleen bij bepaalde vormen van gokken zoals bingo of krasloten. Daardoor versterken gokreclames het idee dat gokken vooral iets is voor mannen.
Mannen komen sneller in de gevarenzone
Hoewel mannen vaker gokken, praten ze er minder over, vooral als gokken een probleem wordt en verslaving op de loer ligt. Schaamte speelt daarbij een grote rol. Gokproblemen worden vaak verborgen gehouden, door mannen die gewend zijn om controle uit te stralen. De stap naar hulp is daardoor groter.
“Veel mannen komen pas bij ons als ze echt alles kwijt zijn,” zegt een hulpverlener van het Trimbos-instituut. “Ze willen het zelf oplossen, of denken dat het ‘minder erg’ is dan een drank- of drugsverslaving. Maar gokverslaving is minstens zo ingrijpend. Een van de grootste gevaren van gokken is dat het onzichtbaar is: er zijn geen lichamelijke sporen zoals bij alcohol of drugs. Schulden, stress en relationele problemen stapelen zich vaak in stilte op.”
Toch lijkt er langzaam iets te verschuiven. Nieuwe generaties mannen praten meer over mentale gezondheid, kwetsbaarheid en druk. Dat kan ook invloed hebben op hoe zij omgaan met risico en spanning. De traditionele opvatting van mannelijkheid, stoer, onafhankelijk en risicobereid, wordt steeds meer in vraag gesteld.
Misschien is het tijd dat we de link tussen mannelijkheid en risicogedrag loslaten. Een man hoeft niet te bewijzen dat hij lef heeft door te gokken. Echte moed ligt juist in zelfbeheersing, in durven zeggen: “Nee, ik speel niet mee.”
